Najczęściej zadawane pytania (FAQ) – Podstawa prawna dla OPS i rodzin
1. Dla jakich schorzeń i dla mieszkańców jakich regionów przeznaczony jest DPS w Borkach Wielkich oraz dom opieki w Ozimku?
Zapewniamy całodobową opiekę dla osób w podeszłym wieku oraz osób przewlekle somatycznie chorych – w tym seniorów leżących, wymagających opieki poszpitalnej (tzw. małe ZOL), opieki pielęgniarskiej i rehabilitacji po udarach, złamaniach, z demencją, chorobą Alzheimera, Parkinsona oraz niewydolnością krążeniową. Przyjmujemy podopiecznych z terenu Opola, powiatu opolskiego (również do naszej placówki w Ozimku), powiatu oleskiego, całego woj. opolskiego, woj. śląskiego (Częstochowa, Lubliniec, Tarnowskie Góry, Gliwice, Katowice) oraz z całej Polski.
2. Czy Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS / MOPS / GOPS / CUS) może skierować seniora do prywatnego (niepublicznego) DPS w Borkach Wielkich i dopłacać do pobytu? Jaka jest podstawa prawna?
TAK – gmina ma pełne prawo skierować mieszkańca do naszej placówki i współfinansować jego pobyt. Zdarza się, że pracownicy socjalni błędnie utożsamiają niepubliczny Dom Pomocy Społecznej ze zwykłym komercyjnym „domem opieki” (prowadzonym w ramach działalności gospodarczej na podstawie art. 67 ustawy o pomocy społecznej, do którego gmina rzeczywiście nie może kierować w trybie decyzji administracyjnej).
Dom Pomocy Społecznej w Borkach Wielkich NIE JEST placówką z art. 67, lecz pełnoprawnym Domem Pomocy Społecznej działającym na podstawie art. 54 i art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 z późn. zm.), wpisanym do oficjalnego Rejestru Domów Pomocy Społecznej Wojewody Opolskiego pod pozycją 30 (Decyzja Wojewody Opolskiego nr 2/9423.6/2021 wydana na czas nieokreślony).
Bezpośrednia podstawa prawna dla OPS / Gminy:
• Art. 17 ust. 1 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej – stanowi, że kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym (ustawa nie ogranicza tego obowiązku wyłącznie do DPS samorządowych).
• Art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej – przesądza, że Domy Pomocy Społecznej po uzyskaniu zezwolenia wojewody mogą prowadzić „inne osoby prawne” (w tym spółki prawa handlowego, takie jak OPS SUPPORT Sp. z o.o.), które spełniają rygorystyczne standardy kadrowe i bytowe określone w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej.
• Art. 65 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej – stanowi wprost: „W przypadku braku miejsc w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym lub powiatowym gmina może kierować osoby tego wymagające do domu pomocy społecznej, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starosty. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 59 ust. 1 i art. 61–64b, z tym że wysokość opłaty za pobyt w takim domu określa umowa zawarta przez gminę z podmiotem prowadzącym dom.”
3. Co w sytuacji, gdy pracownik OPS twierdzi, że „w powiecie jest publiczny DPS, więc trzeba czekać w kolejce” albo obawia się dyscypliny finansów publicznych (RIO)?
• Brak wolnych miejsc i limit 3 miesięcy oczekiwania (art. 54 ust. 2 i ust. 2a ustawy): W orzecznictwie sądów administracyjnych „brak miejsc” w rozumieniu art. 65 ust. 2 oznacza faktyczny brak wolnego miejsca w dacie rozpatrywania wniosku, a nie brak budynku DPS w powiecie. Zgodnie z art. 54 ust. 2a, jeżeli przewidywany czas oczekiwania na miejsce w DPS danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania wynosi ponad 3 miesiące, osobę kieruje się (na jej wniosek) do DPS tego samego typu, w którym czas oczekiwania jest jak najkrótszy. Ponadto zgodnie z art. 54 ust. 2 skierowanie do DPS wymaga zgody osoby kierowanej lub jej przedstawiciela ustawowego na konkretny dom.
• Pełna zgodność z dyscypliną finansów publicznych (RIO): Wydatkowanie środków publicznych przez gminę na pobyt mieszkańca w niepublicznym DPS następuje na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego z art. 65 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej. Umowa zawarta przez gminę ze spółką OPS SUPPORT Sp. z o.o. jest w pełni legalną podstawą zaciągnięcia zobowiązania budżetowego.
4. Kto wydaje decyzję o skierowaniu do naszego DPS – OPS (gmina) czy PCPR (starosta)?
Zgodnie z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 65 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zarówno decyzję o skierowaniu do niepublicznego DPS, jak i decyzję ustalającą opłatę za pobyt wydaje bezpośrednio organ gminy właściwej dla osoby kierowanej (tj. OPS / MOPS / GOPS / CUS działający z upoważnienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta). To również gmina zawiera umowę z podmiotem prowadzącym DPS określającą wysokość opłaty za pobyt.